السيد الطباطبائي
70
قرآن در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )
داشتند كه قرّاء ناميده مىشدند . و پس از رحلت صحابهء آن حضرت و پس از ايشان ساير مسلمانان به تفسير قرآن اشتغال داشتند و تاكنون دارند . يو - علم تفسير و طبقات مفسرين پس از رحلت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله جمعى از صحابه مانند ابىبن كعب و عبداللَّه بن مسعود و جابر بن عبداللَّه و ابوسعيد خدرى و عبداللَّه بن زبير و عبداللَّه بن عمر و انس و ابوهريره و ابوموسى و از همه معروفتر عبداللَّه بن عباس به تفسير اشتغال داشتند . و روششان در تفسير اين بود كه گاهى آنچه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در معانى آيات قرآنى شنيده بودند در شكل روايت مسند نقل مىكردند . « 1 » اين احاديث از اول تا آخر قرآن جمعاً دويست و چهل و چند حديثند كه سند بسيارى از آنها ضعيف و متن برخى از آنها منكر است و گاهى تفسير آيات را در صورت اظهار نظر بىاين كه به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله اسناد دهند القا مىكردند . متأخرين اهل تفسير از اهلسنت اين قسم را نيز جزء روايات نبوى در تفسير مىشمارند ، زيرا صحابه علم قرآن را از مقام رسالت آموختهاند و مستبعد است كه خودشان از خود چيزى گفته باشند . ولى دليلى قاطع بر اين سخن نيست ، علاوه به اين كه مقدار زيادى از اين قسم رواياتى است كه در اسباب نزول آيات و قصص تاريخى آنها وارد شده و همچنين در ميان اين روايات صحابى بسيارى از سخنان علماى يهود كه مسلمان شده بودند مانند كعبالاحبار و غيره بدون اسناد يافت مىشود . و همچنين ابنعباس بيشتر اوقات در معناى آيات به شعر تمثل مىكرد چنان كه در روايتى كه از ابنعباس در سؤالات نافع بن ازرق نقل شده در جواب دويست و
--> ( 1 ) . الاتقان ، ( چاپ قاهره ) بخش آخر